SSS ve yanlışlar

Kısa cevap: Kural olarak hayır. AR, ilk kararı veren memurun önündeki belgelere bakar; yeni belge yalnız Appendix AR 3.3’te sayılan durumlarda dikkate alınır.

AR, memurun kuralları veya yayımlanmış rehberi yanlış uygulayıp uygulamadığını inceler ve kişiyi yalnız asıl başvurusu üzerinden değerlendirir (Appendix AR 3.1, 3.2). ECAA retlerinde yeni belgenin dikkate alındığı başlıca durumlar şunlardır (AR 3.3):

• ret, false representations veya deception (yanıltıcı beyan veya aldatma) gerekçesiyle verildiyse (AR 3.3(a));
• memur, evidential flexibility (eksik belgeyi isteme) politikasını uygulamadıysa (AR 3.3(e)).

Bu durumlarda bile yeni belge yalnız o noktayı göstermek için kullanılır. Home Office rehberindeki ECAA örneğinde yeni delil “yalnız aldatmanın olmadığını ispat etmek için” kabul edilir (AR guidance v18.0, bölüm 7). İnceleyen kişi gerekirse ek bilgi ister ve cevap için genelde 14 gün verir (AR 3.4; rehber bölüm 9.5).

Başvuruda zaten sunulmuş ama gözden kaçmış bir belgeyi göstermek yeni delil sayılmaz; rehber bunu memur hatası örnekleri arasında sayar. UK içinden yapılan AR’da inceleyen kişi genelde yalnız başvuranın yazdığı hatalara bakar (bölüm 9.3). Hangi belgenin AR’a hangi gerekçeyle ekleneceği, dosyaya göre bir immigration solicitor veya barrister tarafından belirlenir.

Kısa cevap: İki ayrı tarih önemlidir. Mektubun kişiye ulaştığı gün AR süresini, mektubun üstündeki karar tarihi ise o karara karşı Judicial Review (JR) süresini başlatır.

• Ulaştığı gün: AR’ın 14 takvim günü, kararın kişiye ulaştığı günden işler (Appendix AR 2.6(c)).
• E-posta ve posta: e-postayla gönderilen karar, aksi ispat edilmedikçe gönderildiği gün ulaşmış sayılır. UK içindeki bir adrese teslimi kayıt altına alınan postayla (recorded delivery) gönderilen karar, postaya verildiği gün ve iş günü olmayan günler hariç tutularak ikinci gün ulaşmış sayılır (LTERO art 8ZB).
• Karar tarihi: JR başvurusunun gecikmeden ve en geç karar tarihinden itibaren 3 ay içinde Upper Tribunal’a ulaşması gerekir (UT Rules r.28(2)). Mektup geç geldiyse aradaki günler kişinin aleyhine işlemiş olur. AR yapılırsa AR kararının da kendi tarihi vardır ve AR kararına karşı JR’ın 3 ayı o tarihten işler; iki sürenin ilişkisi JR süresi sorusunda anlatılır.
• Kayıt: tebliğ karinesi, kararın kişiye gerçekte ulaşmadığını gösteren delille çürütülebilir; Court of Appeal bunu aynı ifadeyi taşıyan Appendix SN kuralı için kabul etmiştir (Kalsi, [73]-[76]). Bu yüzden e-postanın tarih ve saatini gösteren kayıt, zarf ve posta takip kaydı genellikle saklanır.

Ayrıca ret geldiğinde vizenin hâlâ geçerli olup olmadığı da önemlidir: başvuru süresinde yapıldıysa ve vize karar gelmeden bittiyse kişi 3C izni içindedir; vize hâlâ geçerliyse 3C doğmaz. Hesaplayıcı yaklaşık tarih verir; kişinin kendi tarihleri genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte kontrol edilir.

Kısa cevap: AR süresi, ret kararının kişiye ulaştığı günden itibaren 14 takvim günüdür. Hafta sonu ve resmi tatiller de bu 14 güne dahildir; süre bu yüzden uzamaz.

• Kural “14 calendar days from the date in which the person receives notice” der (Appendix AR 2.6(c)). E-postayla gelen karar genelde gönderildiği gün ulaşmış sayılır.
• AR, online formun gönderildiği gün yapılmış sayılır (AR 2.7).
• Kurallar, ulaştığı günün 1. gün sayılıp sayılmadığını açıkça söylemez. Bu yüzden güvenli hedef genellikle ulaştığı gün + 13 olarak hesaplanır.
• JR’daki “son gün iş günü değilse sonraki iş günü” kuralı (UT Rules r.12(2)) AR için geçerli değildir.

Süre geçtikten sonra yapılan AR, ancak kabul edilmemesi haksız olacaksa ve mümkün olan en kısa sürede yapıldıysa kabul edilir (AR 2.14). Rehbere göre süreyi unutmak, bilgisayar sorunu, danışmanın müsait olmaması veya birkaç günlük hafif hastalık genelde yeterli sayılmaz; acil hastane yatışını belgeleyen doktor yazısı kabul edilebilecek bir örnektir (AR guidance v18.0, bölüm 5.3). Kişinin kendi son günü genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte belirlenir.

Kısa cevap: gov.uk’ye göre UK içinden yapılan AR’ın sonuçlanması şu anda “12 ay veya daha uzun” sürebilir (yaklaşık). Kesin bir süre yoktur.

• AR 6 ay içinde sonuçlanmazsa Home Office kişiye e-postayla bilgi verir; sonra her 6 ayda bir bu bilgilendirme tekrarlanır (gov.uk; AR guidance v18.0, bölüm 16).
• gov.uk, gecikmenin kişinin haklarını etkilemediğini yazar: “Your rights are not affected by the delay in processing applications.” Bu cümle, bekleme süresinin her durumda izinli süre sayılacağı anlamına gelmez; bu, ret geldiğinde kişinin 3C içinde olup olmadığına bağlıdır.
• Ret geldiğinde 3C izni içinde olan ve AR’ı süresinde yapan kişide 3C, AR kararı tebliğ edilene veya AR geri çekilene kadar devam eder (rehber bölüm 2.8, 19, 20). Ret geldiğinde vizesi hâlâ geçerli olup vizesi AR beklerken biten kişide 3C doğmaz; bu kişi de AR beklerken ülkeden çıkarılmaz (Appendix AR 4.1; rehber bölüm 18).

Uzun bekleme sırasında yapılan geçerli bir yeni başvuru, bekleyen AR’ı başvurudan bir gün önce geri çekilmiş saydırır ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (AR 4.4, 2.16). Bekleme süresinin kişinin ILR takvimine etkisi genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte değerlendirilir.

Kısa cevap: Ret geldiğinde kişi 3C izni içindeyse ve AR süresinde yapıldıysa evet: izin aynı şartlarla devam eder ve önceki izin çalışmaya veya işletmeyi yürütmeye izin veriyorsa kişi AR süresince eskisi gibi devam eder. Ret geldiğinde vize hâlâ geçerliyse durum vizenin bitiş tarihine bağlıdır.

• 3C içindeki kişi: başvurusunu süresinde yapmış ve izni karar beklenirken bitmiş kişidir. 3C, AR yapılabilecek 14 gün boyunca ve süresinde yapılan AR beklerken, AR kararı tebliğ edilene kadar devam eder (s.3C(2)(d); AR guidance v18.0, bölüm 2.8, 19). Önceki iznin şartları geçerliliğini korur; rehberin ifadesiyle kişi “may continue to work as before” (3C and 3D leave guidance).
• Vizesi hâlâ geçerli kişi: 3C doğmaz. Vize bitene kadar vize şartları geçerlidir. Vize AR beklenirken biterse AR 3C doğurmaz ve kişi o tarihten itibaren izinsizdir; yalnız AR beklerken ülkeden çıkarılmama koruması sürer (AR 4.1; rehber bölüm 18, 19). İzni olmayan kişi için yalnız maaşlı iş değil, bir contract for services (hizmet sözleşmesi) veya mal satışı kapsamında işletmeyi yürütmek de “çalışma” sayılır (s.24B(10)).
• İstisna: kişi izninin bir şartına uymadıysa veya izin başvurusunda deception (aldatma) kullandıysa Home Office 3C’yi takdiren iptal edebilir; iptal hemen hüküm doğurur ve önceki izne bağlı çalışma hakkı da sona erer. 3C başka bir sebeple iptal edilemez (s.3C(3A); 3C guidance).

AR bekliyorken yapılan geçerli bir yeni başvuru AR’ı başvurudan bir gün önce geri çekilmiş saydırır, 3C’yi bitirir ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (AR 4.4, 2.16); yeni başvuru beklerken izin ve çalışma hakkı olmaz. Kişinin kendi izin şartları ve işletmesinin durumu genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte kontrol edilir.

Kısa cevap: Fiziken çıkış mümkündür, ama UK’den ayrılmak bekleyen AR’ı geri çekilmiş saydırır ve 3C içindeki kişide 3C iznini bitirir. Ret sonrasında izin bitmişse süreklilik zinciri de kırılır.

• Kişi UK’den ayrılırsa AR geri çekilmiş sayılır (Appendix AR 4.3(b)). Henüz kullanılmamış 14 günlük AR süresi de “bekleyen AR” sayılır (AR 4.2(a)). Kural bunun için bir istisna saymaz. Seyahat etmek amacıyla pasaportun geri istenmesi de AR’ı geri çekilmiş saydırır (AR 4.3(c)).
• Rehbere göre geri çekilme, kişinin ayrıldığı gün geçerli olur ve 3C de o gün biter. AR’a devam etmek için yeniden girişe izin verilmez (AR guidance v18.0, bölüm 21.4, 21.5).
• 3C izni kişi UK’den ayrıldığında sona erer (s.3C(3)).
• UK içinden başvurmuş kişi, o karar için yurt dışından AR yapamaz (AR 2.15).
• Ret sonrasında izin bitmişken UK’den ayrılmak, ILR için gereken süreklilik zincirini kırar (CR 4.1(g)).

Bu sonuçlar sonradan geri alınamaz. Zorunlu bir seyahat ihtiyacı doğduğunda durum genellikle seyahatten önce bir immigration solicitor veya barrister ile değerlendirilir.

Kısa cevap: Bekleyen AR, yeni başvurudan bir gün önce kendiliğinden geri çekilmiş sayılır ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (Appendix AR 4.4, 2.16).

• “Bekleyen AR”, henüz kullanılmamış 14 günlük AR süresini de kapsar (AR 4.2(a)). Ret sırasında 3C içinde olan kişide 3C de başvurudan bir gün önce biter (3C and 3D leave guidance, Example 1). Ret geldiğinde vize hâlâ geçerliyse kişi 3C içinde değildir; AR yine düşer, ama aşağıdaki izinsizlik sonuçları aynı şekilde işlemez.
• Ödenmiş AR ücreti için rehber iadeyi yalnız AR geçersiz sayıldığında veya AR başarılı olup karar geri çekildiğinde öngörür; yeni başvuruyla geri çekilmiş sayılma bu durumlar arasında yer almaz (AR guidance v18.0, bölüm 6.4).
• 3C’si bu şekilde biten kişinin yeni başvuru beklerken izni yoktur; çalışma ve özel kiralama hakkı da yoktur. 14 günlük köprü kuralı önceki izni yeniden canlandırmaz (Applications from overstayers guidance).
• Başvuru onaylansa bile 3C’nin bittiği günden onaya kadar geçen süre ILR için gereken 5 yıla sayılmaz (CR 4.1(d)(i), 4.2). Bu yeni başvuru reddedilirse ondan sonra yeni bir 14 günlük köprü doğmaz (SUI 13.1(b)(i)). ECAA uzatmasında başvuranın ECAA izni olması şartının (ECAA 3.1(a), 4.1(a)) 3C’si bir gün önce bitmiş kişiye nasıl uygulanacağı kurallarda açık değildir.

Rehbere göre geçersiz sayılan (rejected as invalid) bir başvuru AR’ı ve 3C’yi sona erdirmez, ama bu arada AR süresi dolabilir (3C and 3D leave guidance). Bu sonuçlar geri alınamaz; kişinin tarihleri ve belgeleri genellikle bir immigration solicitor veya barrister tarafından değerlendirilir.

Kısa cevap: AR reddedilirse ret kararı yürürlükte kalır. Ana yolda sıradaki adımlar Pre-Action Protocol (PAP, dava öncesi ihtar) mektubu ve Judicial Review’dur (JR, yargısal denetim).

• AR kararı: ret ya aynı gerekçelerle ya da bazı gerekçeleri çıkarılarak veya farklı ya da ek gerekçelerle korunur (Appendix AR 5.1(b)-(d)). Yeni gerekçeler eklendiyse, bu gerekçeler için ücretsiz ikinci bir AR yapılabilir (AR 2.8; AR guidance v18.0, bölüm 6.4).
• 3C: 3C içindeki kişide 3C, AR kararı tebliğ edildiğinde biter (rehber bölüm 2.8). E-postayla gönderilen karar, aksi ispat edilmedikçe gönderildiği gün tebliğ edilmiş sayılır (Appendix SN, SN1.9(b)).
• JR: AR kararına karşı JR açılabilir (rehber bölüm 22.2). Başvurunun gecikmeden (“promptly”) yapılması ve AR kararının tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde Upper Tribunal’a ulaşması gerekir (UT Rules r.28(2)). İlk reddin 3 ayı ise ilk ret kararının kendi tarihinden ayrıca işler.
• PAP: JR’dan önce Home Office’e yazılır. Ayrı bir son günü yoktur, ama JR’ın 3 ayı içinde kalır, bu süreyi durdurmaz; AR reddinden sonra derhal (promptly) gönderilir; bu, dava (JR) yolunun açılması için önerilir. Home Office normalde 14 gün içinde cevap verir ve erken gönderilen PAP cevabın değerlendirilmesine zaman bırakır (PAP para 1, 18, 20).

Seçenek, avukatlar arasında tartışmalı: AR kararının tebliğinden itibaren 14 gün içinde köprülü yeni başvuru (SUI 13.1(b)(ii)(4)). Bu, ana yolun bir adımı değildir. Köprü izin, 3C veya çalışma hakkı vermez (Applications from overstayers guidance) ve JR’ın 3 aylık süresini durdurmaz; kural da 14 günün uzatılmasına imkân vermez (Kalsi [69]); rehberdeki istisnai takdir yetkisi dar ve öngörülemezdir (köprü seçeneği). Köprü yalnız AR kararından sonra gündeme gelir. AR bekliyorken yapılan yeni başvuru AR’ı geri çekilmiş saydırır ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (Appendix AR 4.4, 2.16). Hangi adımın hangi tarihte atılacağı, dosyaya göre bir immigration solicitor veya barrister tarafından belirlenir.

Kısa cevap: Köprü, önceki başvurusu süresinde (in time) yapılmış kişinin belirli bir olaydan, örneğin AR kararından itibaren 14 gün içinde yaptığı yeni başvuruda izinsiz geçen günlerin aleyhe sayılmamasını sağlayan kuraldır (Part Suitability SUI 13.1(b)). Bu sitede yolun bir adımı olarak değil, AR reddedildiğinde gündeme gelen bir seçenek olarak anlatılır. Seçenek, avukatlar arasında tartışmalı.

Bu sitenin incelediği birincil kaynaklarda, köprülü başvurunun aynı ret için düşünülen veya açılmış bir JR’ı nasıl etkilediğini doğrudan ele alan bir kural, rehber veya karar bulunamadı. Bilinen olgular şunlardır:

• Köprü izin, 3C veya çalışma hakkı vermez (Applications from overstayers guidance).
• Başvuru onaylansa bile aradaki izinsiz süre ILR’ın 5 yılına sayılmaz (CR 4.2).
• Kural 14 günün uzatılmasına imkân vermez ve köprülü başvuru reddedilirse ikinci köprü açılmaz (Kalsi, [65]-[67], [69]). Home Office rehberi, 14 gün geçtikten sonra yapılan başvurular için ağır hastalık gibi istisnai veya insani (exceptional or compassionate) durumlarda, HEO (Higher Executive Officer) veya üstü bir memurun onayına bağlı bir takdir yetkisinden (discretion) söz eder (Applications from overstayers guidance v13.0, Discretion). Bu yetki dar ve öngörülemezdir, bir hak değildir; süre hesabı 14 gün üzerinden yapılır.
• Köprülü başvuru JR’ın 3 aylık süresini durdurmaz; JR süresi karar tarihinden işlemeye devam eder (UT Procedure Rules r.28(2)).

AR bekliyorken yapılan yeni başvuru AR’ı geri çekilmiş saydırır ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (Appendix AR 4.4, 2.16). Bu seçeneğin bir dosyada değerlendirilmesi, 14 gün dolmadan bir immigration solicitor veya barrister ile yapılır.

Kısa cevap: Pre-Action Protocol (PAP, dava öncesi ihtar), Judicial Review açılmadan önce Home Office’e kararın neden hukuka aykırı olduğunu anlatan resmi mektuptur. Ayrı bir kanuni son günü yoktur, ama JR’ın karar tarihinden işleyen 3 aylık süresi içinde kalır ve bu süreyi durdurmaz. PAP, AR reddinden sonra derhal (promptly) gönderilir; bu, dava (JR) yolunun açılması için önerilir.

• Upper Tribunal, uygun olduğu durumlarda tarafların protokole uymasını bekler (PAP para 8). Uyulup uyulmadığı, mahkemenin dava yönetimi ve masraf kararlarında dikkate alınır (para 7).
• Home Office’in “normalde” 14 gün içinde cevap vermesi beklenir (para 20). Bu yüzden PAP, standart süreçte AR reddinden sonra derhal (promptly) gönderilir (para 18). Erken gönderilen PAP, Home Office’in cevabının değerlendirilmesine zaman bırakır. JR de “promptly” (derhal) ve karar tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde yapılır (UT Rules r.28(2)).
• Protokol JR süresini değiştirmez; Home Office’in ara cevabı veya ek süre istemesi de süreyi etkilemez (para 1, 21). JR’ın son günü yine karar tarihinden hesaplanır (UT Rules r.28(2)).
• PAP için Home Office’in e-posta adresi UKVIPAP@homeoffice.gov.uk’dir (Home Office PAP sayfası).

Mektubun içeriği ve gönderim tarihi, dosyaya göre avukatınız (immigration solicitor veya barrister) tarafından belirlenir.

Kısa cevap: JR süresi kararın tebliğinden değil, kararın tarihinden işler. Başvurunun gecikmeden (“promptly”) yapılması ve en geç karar tarihinden itibaren 3 ay içinde Upper Tribunal’a ulaşmış olması gerekir (UT Rules r.28(2)).

• Son gün postaya vermek yetmez; başvurunun o gün mahkemeye ulaşmış olması gerekir. Bir günde yapılacak işlem o gün saat 17.00’ye kadar yapılır (r.12(1)). Son gün iş günü değilse sonraki iş günü süre içinde sayılır (r.12(2)), ama “promptly” şartı nedeniyle bu kurala dayanmak risklidir.
• İlk ret ile AR kararının süreleri ayrı işler: her biri kendi karar tarihinden başlar. İlk reddin 3 ayı AR beklerken dolduysa, JR başvurusunda süre uzatımı istenir ve gecikmenin sebebi yazılır; Tribunal süreyi uzatmazsa başvuruyu kabul etmez (r.28(7)).
• PAP mektubu bu süreyi durdurmaz (PAP para 1, 21).
• Sonradan geri çekilen, iptal edilen (quashed) veya mahkeme kararıyla yeniden değerlendirilen bir ret yüzünden geçen izinsiz süre, ileride göçmenlik hukukunun ihlali (breach of immigration laws, SUI 11.4(a)) sayılmaz; ama bu sonucu doğuran dava ret tarihinden itibaren 3 aydan sonra açıldıysa bu koruma işlemez (SUI 11.6).

Ay sonuna denk gelen tarihlerin hesabı birincil kaynakta doğrulanmadığı için hesaplayıcıdaki JR tarihi yaklaşıktır. Kişinin kendi son günü genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte belirlenir.

Kısa cevap: Genellikle hayır. JR kazanılınca mahkeme çoğunlukla kararı iptal eder (quashing order) ve dosyanın yeniden değerlendirilmesini ister; izni mahkeme değil, dosyayı yeniden değerlendiren Home Office verir.

Upper Tribunal, JR’da kararı iptal edebilir ve konuyu yeniden karar verilmek üzere karar vericiye geri gönderebilir. Kendi kararını iptal edilen kararın yerine koyma yetkisi ise yalnız bir mahkeme veya tribunal kararı için vardır; Home Office kararı için bu yetki yoktur (TCEA 2007 s.15(1), s.17(1)-(2)). Örneğin Ozmen davasında Court of Appeal, Home Office’in başvuruyu yeniden değerlendirmesine karar verdi (Ozmen [2023] EWCA Civ 1366, [2], [37]). Yeniden değerlendirme de retle bitebilir.

Kazanmanın 3C iznine etkisi, sonucun türüne göre değişir (3C and 3D leave guidance):

• Mahkeme kararı iptal ederse: karar hiç verilmemiş sayılır; o karar 3C’yi bitirmişse 3C hiç bitmemiş olur. Mahkemenin iptalin geriye etkisini sınırlama veya iptali ileri bir tarihe bırakma yetkisi de vardır; bu yüzden iptal kararının metni önemlidir (Senior Courts Act 1981 s.29A).
• Home Office kararı geri çekerse (uzlaşmalarda sık görülen sonuç): karar 3C’yi bitirmişse 3C, geri çekme tarihinden itibaren yeniden işler. Aradaki boşluk, bekleyen başvurunun değerlendirilmesinde kişinin aleyhine kullanılmaz; rehber, onay mektubuna bunu belirten bir cümle eklenmesini öngörür.
• Kişinin 3C’si hiç yoksa (örneğin başvuru izin bitmişken yapılmışsa), rehbere göre geri çekme 3C doğurmaz.

Bu etkilerin kişinin ILR takvimine nasıl yansıyacağı genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte değerlendirilir.

Kısa cevap: Retin kendisi yılları sıfırlamaz. Süreklilik, ret sonrasında izinsiz bir boşluk oluşursa ve bu boşluk kurallardaki bir istisnaya girmezse kırılır (Appendix Continuous Residence CR 4.1(d)).

• 3C ile kanunen uzamış süre izinli süre sayılır. Ret geldiğinde kişi 3C içindeyse, süresinde yapılan AR beklenirken 3C ile geçen süre de buna dahildir (CR guidance v10.0, sayfa 19).
• İzinsiz bir boşluğun ardından SUI 13.1 kapsamında yapılan başvuru onaylanırsa zincir kopmaz, ama boşluk ve başvurunun beklediği süre 5 yıla sayılmaz (CR 4.1(d)(i), 4.2). Rehberdeki örnekte 3 yıllık izin, 10 günlük gecikme ve 6 aylık bekleme, ardından 3 yıllık yeni izin, “6 yıl, 6 ay ve 10 gün” değil “6 yıl kesintisiz ikamet” olarak hesaplanır (sayfa 38-39).
• Bu koruma yalnız başvuru onaylanırsa işler; başvuru reddedilirse koruma yoktur.
• AR beklenirken yapılan yeni başvuru AR’ı geri çekilmiş saydırır ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (Appendix AR 4.4, 2.16).
• Ret sonrasında izin bitmişken UK’den ayrılmak zinciri kırar (CR 4.1(g)).

Kişinin kendi 5 yıl hesabı, giriş ve çıkış tarihleri ile izin dönemleri genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte kontrol edilir.

Kısa cevap: Ret geldiğinde 3C izni içindeyse ve AR süresinde yapıldıysa evet: AR beklerken 3C ile geçen süre izinli süre sayılır. Ret geldiğinde vize hâlâ geçerliyse ve vize AR beklenirken biterse, bitiş tarihinden sonraki süre izinsiz geçer.

• Rehber açıkça yazar: “Time spent with leave extended by law under section 3C or 3D … counts as time in the UK with permission” (CR guidance v10.0, sayfa 19).
• Vizesi geçerliyken ret alan kişide AR 3C doğurmaz; vize AR beklenirken biterse kişi o tarihten itibaren izinsizdir (AR guidance v18.0, bölüm 19; CR guidance v10.0, sayfa 20). Bu izinsiz süre 5 yıla sayılmaz ve bir istisnaya girmezse sürekliliği de kırabilir (CR 2.1(d), 4.1(d)); bunun dosyaya etkisi avukatla değerlendirilir.
• Karşılaştırma: AR bekliyorken yeni başvuru yapılırsa AR, başvurudan bir gün önce geri çekilmiş sayılır, o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer ve 3C biter (Appendix AR 4.4, 2.16). Başvuru onaylansa bile 3C’nin bittiği günden onaya kadar geçen süre 5 yıla sayılmaz (CR 4.1(d)(i), 4.2).
• 5 yıl, başvuru tarihi, başvurudan sonraki 28 güne kadar herhangi bir gün veya karar tarihinden, kişi için en lehte olanından geriye doğru sayılır (CR 1.1). Birkaç gün eksik olan biri için bu fark önemlidir.

Kişinin kendi tarihlerinde hangi dönemin sayılacağı genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte değerlendirilir.

Kısa cevap: ECAA iş insanı (business person) ILR başvurusunda Home Office, işletme değerlendirmesi için ek bilgi ve belge isteyebilir. İstenen belge, talep tarihinden itibaren 28 takvim günü içinde talepte belirtilen adrese ulaşmazsa başvuru reddedilebilir (Appendix ECAA Settlement 4.4).

• Süre, talebin okunduğu günden değil, talebin tarihinden işler. Kural belgenin bu süre içinde Home Office’e “ulaşmış” (received) olmasını ister; son gün göndermek bu yüzden yetmeyebilir.
• Belgenin talepte belirtilen adrese ulaşması gerekir; başka bir adrese giden belge kuralın şartını karşılamayabilir.
• Talep, ECAA 4.2’deki değerlendirmeyi desteklemek içindir: işletmenin gerçek (genuine) olması ve kişi ECAA iş insanı olarak izinliyken gerçekten işletilmiş olması, işletmenin sürdürülebilir (viable) olması ve kişinin işletmeyi sürdürmeyi gerçekten amaçlaması (ECAA 4.2).
• Bu 28 günlük kural, Appendix ECAA Settlement’ın iş insanı bölümündedir (Part ECAA 4). ECAA worker ile eş ve çocuk ILR bölümlerinde aynı kural yazılı değildir.

Ret, eksik bir belge istenmeden verildiyse, evidential flexibility (eksik belgeyi isteme) politikasına uyulmaması AR’da yeni belge sunulmasına imkân tanıyabilir (AR 3.3(e)). Hangi belgelerin talebe nasıl cevap vereceği, dosyaya göre bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte belirlenir.

Kısa cevap: Subject Access Request (SAR, kişisel veri erişim talebi) ile. Talep ücretsizdir ve UK Visas and Immigration’ın online formuyla yapılır (gov.uk).

• Üç tür talep vardır: Basic (2000’den beri tutulan dijital kayıtlar), Specific (en fazla 5 belge) ve Detailed (önce elektronik özet, sonra gerekirse kâğıt dosya).
• Talebe fotoğraflı kimlik belgesinin kopyası ve bir yetki yazısı (letter of authority) eklenir. Bu belgeler 7 gün içinde ulaşmazsa talep otomatik olarak reddedilir. Online form, Birleşik Krallık dışındaki bir adresten yapılan talepleri kabul etmez (gov.uk).
• Cevap süresi bir aydır, ama bütün belgeler Home Office’e ulaştıktan sonra başlar. Karmaşık taleplerde süre uzatılabilir. 5 Şubat 2026’dan beri, Home Office ek bilgi istediğinde süre durdurulabilir (Data (Use and Access) Act 2025). gov.uk şu anda yoğunluk nedeniyle gecikme bildiriyor.
• Göçmenlik kontrolünü zedeleme ihtimali (prejudice) varsa bazı bilgiler göç muafiyeti nedeniyle verilmeyebilir (DPA 2018 Sch 2 para 4). Memur çalışma notları ve iç yazışmalar bu yüzden her zaman gelmeyebilir.
• SAR hiçbir süreyi durdurmaz. AR’ın 14 günü ve JR’ın 3 ayı SAR cevabını beklemez; bu sürelerin kurallarında SAR için bir istisna yoktur.
• SAR, göçmenlik statüsünü kanıtlamaya yarayan bir belge değildir.

SAR ile gelen kayıtların bir dosyada nasıl kullanılacağı genellikle bir immigration solicitor veya barrister tarafından değerlendirilir.

Kısa cevap: Resmi ücretler görece düşüktür; maliyetin büyük kısmı avukat ücretidir ve dosyanın kapsamına göre değişir.

Resmi ücretler:

• AR: 80 sterlin (gov.uk).
• JR başvuru formu UTIAC1: 179 sterlin (13 Temmuz 2026’dan beri); sonraki aşamalarda ek harçlar vardır (gov.uk).
• PAP mektubunun resmi bir ücreti yoktur.
• Seçenek olarak köprüyle yapılan yeni başvuru bir ECAA uzatmasıdır; ücreti 0 sterlindir (gov.uk). Başvuru ücretinden ayrı olarak sağlık ek ücreti (Immigration Health Surcharge, IHS) gündeme gelebilir; bu konu maliyetler sayfasında anlatılır.

Avukat ücretleri (yaklaşık, topluluk bildirimi): AR gerekçeleri yaklaşık 750-1.500 sterlin; PAP mektubu yaklaşık 1.500-2.500 sterlin; JR’da barrister ücreti yaklaşık 1.500-10.000 sterlin. Bunlar resmi bir tarife değildir; topluluk üyelerinin bildirdiği aralıklardır.

JR’da karşı tarafın masrafları (costs) da gündeme gelebilir; bu konu maliyetler sayfasında ayrıca anlatılır. Ücretin hangi işleri kapsadığı genellikle yazılı müvekkil sözleşmesinde (client care letter) yer alır. Kendi dosyası için ücret teklifi, bir immigration solicitor veya barrister’dan yazılı olarak alınır.

Kısa cevap: 80 sterlinlik AR ücreti yalnız iki durumda iade edilir: AR geçersiz sayılıp reddedilirse ya da AR başarılı olup ret kararı geri çekilirse (AR guidance v18.0, bölüm 6.4).

• Ret kararı geri çekilip dosya yeniden değerlendirmeye gönderildiğinde, yeniden değerlendirme yine retle bitse bile ücret tamamen iade edilir (bölüm 6.4).
• Karar korunursa (Appendix AR 5.1(b)-(d)) ücret iade edilmez.
• Kişi AR’ı kendisi geri çekerse ücret iade edilmez (gov.uk). AR beklerken yeni bir başvuru yapılırsa AR, başvurudan bir gün önce geri çekilmiş sayılır (AR 4.4) ve o ret için AR hakkı kalıcı olarak düşer (AR 2.16). Bu durum da iade durumları arasında yer almaz; rehberde geri çekilen AR için iade yoktur (bölüm 15).
• İade normalde karar tarihinden itibaren 3 hafta içinde yapılır (bölüm 2.4).
• AR kararı farklı veya ek gerekçelerle korunduysa, bu gerekçelere karşı ikinci bir AR yapılabilir (AR 2.8) ve bunun için ücret alınmaz (bölüm 6.4, 14.4). İlk AR’ın ücreti bu durumda da iade edilmez.

Kişinin kendi dosyasında ücretle ilgili bir sorun varsa, durum genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte değerlendirilir.

Kısa cevap: Hayır. Immigration bail (göçmenlik kefaleti, şartlı serbestlik), gözaltına alınabilecek (liable to detention) durumdaki kişiye Home Office’in veya First-tier Tribunal’ın şartlarla verdiği bir durumdur; izin (leave) değildir. Kişiye izin verildiğinde bail kendiliğinden sona erer (Immigration Act 2016 Sch 10 para 1(2), (3), (8)(b)).

• Bail genellikle izin (3C dahil) sona erdikten sonra, örneğin AR reddinin tebliğinden sonra gündeme gelir. Rehbere göre bazı ret bildirimleri bail verilmesine ilişkin bir bölüm de içerir (bail rehberi).
• Şartlar BAIL 201 formunda yazar. Her bail’de en az bir şart bulunur. İzni olmayan kişilerde çalışmayı kısıtlayan şart çoğu durumda konur; yoklama (reporting) ve iletişim bilgilerindeki değişikliği bildirme gibi şartlar da olabilir. Belirli bir adreste oturma şartı ise rehbere göre genellikle gerekmez (bail rehberi).
• Bail’deki kişi yalnız bir ceza hükmü açısından izin almış gibi sayılır ve bail’in çalışma şartı izin şartı gibi uygulanır (s.24B(9)). Yani çalışıp çalışamayacağı bail şartlarına göre belirlenir.
• Dijital yoklamada (e-posta veya SMS ile check-in) cevabın kişinin kendisi tarafından verilmesi gerekir; avukat veya danışman onun yerine cevap veremez. Cevapsız bırakmak ihlal sayılabilir (gov.uk). Uygulamada tarihli ekran görüntüleri genellikle uyumun kaydı olarak saklanır.

Bail şartlarının tam olarak neyi yasakladığı ve şart değişikliği talebi, kişinin kendi BAIL 201 belgesiyle birlikte bir immigration solicitor veya barrister ile değerlendirilir.

Kısa cevap: Bazı durumlarda arar. En bilinen örnek telefonla yoklamadır (telephone reporting): bu aramalar yalnız kişinin BAIL 201 belgesinde yazıyorsa yapılır ve 0300 1050321 numarasından gelir. Home Office para istemek için asla iletişime geçmez.

• Telefonla yoklama kişinin kendi isteğiyle başlamaz; uygun görülen kişiye Home Office BAIL 201 ile bildirir. Aramaya kişinin kendisi cevap verir; avukat veya danışman onun yerine cevap veremez. Görüşmede güvenlik doğrulaması (security verification checks) yapılır. Cevapsız bırakılan aramalar bail ihlali sayılabilir (gov.uk).
• Home Office’in dolandırıcılık sayfası şöyle der: “We will never contact you to ask for money or your personal details.” Beklenmedik bir arama dolandırıcılık olabilir; dolandırıcılar “vizenizde ciddi bir sorun var” diyerek arayabilir (gov.uk). Gerçek bir yoklama araması bile para, ücret, kart bilgisi veya havale istemez.
• Vize ücreti hiçbir zaman nakit veya para transferiyle istenmez (gov.uk).
• Şüpheli aramalarda görüşme genellikle kapatılır ve durum resmi kanaldan kontrol edilir. Dolandırıcılık Report Fraud (eski adıyla Action Fraud) üzerinden bildirilir; bildirimde mesaj, gönderen, tarih ve paylaşılan bilgiler yer alır.

Kişinin kendi bail şartlarında telefonla yoklama olup olmadığı BAIL 201 belgesinde yazar; şartlar konusunda bir tereddüt varsa genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile konuşulur.

Kısa cevap: UK’de göçmenlik danışmanlığını yalnız düzenlenmiş (regulated) kişiler yapabilir: IAA’ya kayıtlı danışmanlar veya onaylı bir meslek kuruluşunun üyeleri (gov.uk). Danışmanın adı ve kayıt numarası IAA, SRA veya Bar Standards Board sicillerinde aranarak kontrol edilir.

• IAA: Immigration Advice Authority, OISC’nin 16 Ocak 2025’ten beri kullanılan adıdır. Danışmanlar Seviye 1-3 arasında kayıtlıdır (IAA sicili). gov.uk’ye göre immigration tribunal önünde kişiyi yalnız Seviye 3 danışman temsil edebilir; Seviye 3 danışmanlar mahkeme aşamasında ise yalnız “belirli durumlarda” yardımcı olabilir (gov.uk, What advisers can do). Bu yüzden danışmanın seviyesinin yapılacak işi kapsayıp kapsamadığı ayrıca kontrol edilir.
• SRA: solicitor’lar ve hukuk büroları bu sicilde aranır. Sonuç çıkmıyorsa kişinin düzenlenmiş olduğu varsayılamaz (SRA sicili).
• Bar Standards Board: barrister’lar Barristers’ Register üzerinden aranır (BSB sicili).
• Yetkisiz göçmenlik danışmanlığı suçtur (Immigration and Asylum Act 1999 s.91).
• gov.uk’nin uyarısı: “You cannot get your money back if an adviser is not regulated” (gov.uk).

“Garantili onay” vaadi, makbuzsuz nakit ödeme isteği ve kayıt numarası vermekten kaçınma, gruplarda sık konuşulan tehlike işaretleridir. Dosyada kimin çalışacağı, ücretin neyi kapsadığı ve şikâyet yolu genellikle ilk görüşmede sorulur. Kişinin kendi dosyası için çalışacak immigration solicitor veya barrister’ın kaydı, iş başlamadan önce kontrol edilir.

Kısa cevap: eVisa, kişinin kimliğini, göçmenlik statüsünü ve bu statünün şartlarını (örneğin çalışma izni) gösteren dijital kayıttır (gov.uk). Ret ve AR sürecinde ekranda tam olarak hangi ifadenin görüneceği, bu sitenin incelediği resmi kaynaklarda açıklanmaz; işverene karşı çalışma hakkı ise Home Office’in online kontrolü veya Employer Checking Service ile doğrulanır.

• İşverenler için rehber, süresinde başvuru yapılmışsa 3C ile uzamış iznin ve buna bağlı çalışma hakkının, AR yapılabilecek 14 gün boyunca ve yapılan AR karara bağlanana kadar devam ettiğini yazar (Employer’s guide, s.37-38).
• Süresinde yapılmış ve bekleyen başvurusu olan eVisa sahipleri için rehber, işverenin önce Home Office online right to work kontrolünü yapmasını öngörür; bu kontrol işverene 6 aylık statutory excuse (işverenin para cezasına karşı yasal savunması) sağlar (aynı rehber, s.38).
• Kişi share code üretemiyor veya online statüsünü gösteremiyorsa (örneğin bekleyen bir başvuru, AR veya teknik sorun nedeniyle) işveren Employer Checking Service’e (ECS) başvurur. Olumlu cevap (Positive Verification Notice) işverene, bildirimde belirtilen tarihten itibaren 6 aylık güvence verir (aynı rehber, s.35-36; gov.uk, Employer Checking Service).
• Rehbere göre süresi geçtikten sonra yapılan bir AR’ı Home Office geçerli kabul ederse çalışma hakkı ancak kabul tarihinden itibaren devam eder; önceki iznin bittiği tarih ile kabul tarihi arasında çalışma izni yoktur (aynı rehber, s.37).
• UKVI hesabındaki telefon, e-posta ve adres bilgilerinin güncel tutulması, karar beklenirken UKVI’nin kişiye ulaşabilmesi için önemlidir. Karar beklenirken isim ve pasaport bilgisi değiştirilemez (gov.uk, Update your details).
• Süresi dolmuş BRP, UKVI hesabı açmak için bitişinden 24 ay sonrasına veya 31 Aralık 2026’ya kadar (hangisi önceyse) kullanılabilir (gov.uk, Set up a UKVI account).

eVisa kaydında bir hata veya kişinin bildiği durumla uyuşmayan bir bilgi görülürse, bu genellikle bir immigration solicitor veya barrister ile birlikte değerlendirilir.